Lewensgeskiedenis tot Willem Wragtag se vestiging in Pretoria

Gedurende 1841, nadat Port Natal deur die Britse magte beset is, het Willem Spreeu en sy gesin weereens die Britse bewind ontwyk en teruggetrek na die Vrystaat en hulle tydelik in Winburg gevestig. Hier het hulle die De Langes raakgeloop wat ou bekendes was en ook waarskynlik van die Bruintjieshoogte omgewing, naby die huidige Somerset-Oos, afkomstig was. Hans Dons de Lange, die broer van Barend de Lange, was betrokke by die slag van Bloedrivier. (Dit wil dus voorkom dat Hans Dons deel van die Maritztrekgeselskap was terwyl sy broer en sy ouers deel van ‘n ander trek was, en dus nie deel het aan die Slag van Bloedrivier nie).

Dit is hier, in Winburg, dat die jonge Willem (toe 21 jaar oud), smoorverlief geraak het op Johanna Maria de Lange wat in 1822 gebore is en op daardie tydstip 19 jaar oud was. Hulle is in dieselfde jaar ook getroud. Sy was die dogter van Barend Jacobus de Lange (ook bekend as

‘Seekoei-oog’), die rustige sagmoedige broer van

Hans Dons de Lange, die vuurvreter. Barend de

Lange se vrou was die vurige Petronella Aletta (nooiensvan onbekend). Volgens oorlewering was Willem se troetelnaam vir sy vrou, dwarsdeur sy lewe, ‘juffrou’.

Willem Prinsfoo

Nog ‘n beroemde skoonfamilielid van Willem Wragtag was Kommandant-Generaal Andries

Pretorius, wat naamlik in 1849 met Johanna de Lange, suster van Petronella Aletta en Johanna Maria, getroud is. Hulle was dus swaers. Dit is onseker of hierdie Andries Pretorius ‘n seun of familielid van Kommandant-Generaal Andries Pretorius, leier van die Voortrekkers in Natal, was. Dit is onwaarskynlik dat dit dieselfde persoon kon wees en dat die rang van Kommandant Generaal by die jonger Andries moontlik ‘n verwarring is.

Direk na Willem Wragtag se huwelik het hy en sy ouers besluit om na Potchefstroom te verhuis.

Hulle het hul by Deelkraal, teen die Mooirivier, gevestig. Willem Wragtag kon egter nie tot rus

 

kom nie nie want baie kort daarna, die volgende jaar (1842), het hy en sy vrou en baba na die Apiesrivier in die omgewing van die huidige Pretoria verhuis.

Nog steeds rusteloos en onder die invloed van Andries Hendrik Potgieter het Willem in 1843, saam met Potgieter na Ohrigstad in die Oos-Transvaal verhuis, waar ‘n plaas aan hom toegeken is. Andries Hendrik Potgieter was bekend dat hy ‘n onrusstoker was. Dit het ook hier by Ohrigstad gebeur. Daar was voortdurende struweling tussen Potgieter en die leier aldaar, nl. Frans Joubert, met die gevolg dat Andries Hendrik Potgieter noordwaarts na die Soutpansberge getrek het en daar ‘n mini-republiek tot stand gebring het. Willem was ook nie hier by Ohrigstad gelukkig nie en ‘n geweldige haelstorm was die laaste strooi wat hom in 1848 laat besluit het om na die omgewing van die Apiesrivier terug te keer. Twee jaar hierna het nog ‘n mini-republiek by Ohrigstad ontstaan.

Aanvanklik het Willem Wragtag en sy gesin by sy neef Willem Hans Prinsloo uitgespan (waar die voorstad Gezina vandag geleë is). Dit is nie bekend of hierdie neef ‘n seun van Erasmus Daniel (F4), Petrus Barend Nicolaas (F5) of Johannes Jochemus (Fl) was nie. Maar dit dui daarop dat daar ander Prinsloos in daardie stadium in en om Pretoria was.

Willem het egter na sy ouers in Potchefstroom verlang. Hy het met ‘n boodskapper hulle toe gesmeek om na hom te trek. Hulle wou aanvanklik nie, maar na verskeie smekinge het Willem Spreeu aan die versoek voldoen.

Tydens hierdie tydperk in die Pretoria-omgewing het Willem Wragtag as jongman ‘n boerdery in die Moot-omgewing begin. Hy het sosiaal baie interaksie met ander kleinboere in die Pretoria-omgewing gehad en hulle moes dikwels wilde diere doodskiet of verdryf. Dit is ook hier waar hy sy houtwerktalent wat hy by sy vader Willem Spreeu geerf het, beoefen het. Volgens oorlewering het hy onder andere meubels met inlegwerk vir sy vriend Paul Kruger gemaak.

Our Blog

Latest Articles

Inleiding

Soos die geslagte kom en gaan, is daar baie waardevolle inligting oor familievoorgeslagte wat met...

read more

Die Gelofte

Vroeg in Desember 1838 het Andries Pretorius inligting ontvang dat die Zoeloes besig is om te...

read more

Voorbereiding

Die Wenkommando — so is hulle ook genoem — het Saterdag 15/12/1838 die Buffelsrivier oorgesteek en...

read more

Veldslag

Twee uur voor dagbreek was die Trekkers reeds op hul poste. Daar was egter 'n digte mis oor die...

read more

Wonderwerke

God se Almag en genade vir die Voortrekkers kan baie duidelik gesien word as die volgende onder oë...

read more

Nalatenskap

Willem Petrus Prinsloo (Willem Wragtag) het inderdaad as welgestelde man gesterf. Ten tyde van sy...

read more

Kinders

Willem Petrus Prinsloo (Willem Wragtag) is gedurende 1841 met Maria Johanna de Lange getroud. Uit...

read more

Jolyt in Pretoria

Alhoewel Pretoria in die vyftigerjare van die negentiende eeu (Pretoria is in 1855 gestig) nog 'n...

read more

Dapper Willem

Oor Willem se dapperheid kan boekdele geskryf word. Terwyl hy op 'n jaggeleentheid in...

read more

Die spitgraaf

Volgens die gewoonte van daardie tyd, het een of meer van Willem Petrus Prinsloo se kleinkinders...

read more

Inleiding

FAMILIEGESKIEDENIS VAN NASATE VAN WILLEM PETRUS PRINSLOO (WILLEM WRAGTAG) Soos in die Inleiding...

read more

Ready to Make a Change?

Nunc consequat justo eget enim finibus porta. Suspendisse orci nunc. Nunc consequat justo eget enim finibus porta. Suspendisse orci nunc.